23

Publiczna Szkoła Podstawowa

     

 w Makowisku

PEDAGOGIZACJA   RODZICÓW

 

NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA  DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

 

Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo sprawiają rodzicom i  wychowawcom wiele problemów wychowawczych. Zdarza się często, że dorośli są nieświadomi głównych przyczyn niewłaściwego zachowania dzieci. Z tego powodu winą za złe zachowanie obarczają dzieci. Tymczasem znajomość i świadomość przyczyn ich nieodpowiedniego zachowania jest niezwykle ważna. Dzieciom nadpobudliwym należy poświęcać dużo uwagi. Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, w czym tkwi problem nadpobudliwości, ponieważ bez tego nie można im pomóc. Należy przede wszystkim nauczyć dzieci kontrolowania swojej energii. W osiągnięciu tego celu pomogą odpowiednio zorganizowane zabawy ruchowe i ćwiczenia relaksacyjne, w czasie których dzieci uczą się różnych sposobów rozładowania swojej energii. Istotne też jest, aby nauczyć dzieci korzystania z nagromadzonej w swoim ciele energii we właściwym kierunku.

Popularność problemu i narastająca liczba dzieci nadpobudliwych psychoruchowo zmotywowały mnie do podjęcia tego właśnie tematu.

Nadpobudliwość psychoruchowa jest postacią zaburzeń równowagi procesów nerwowych. Układ nerwowy jest neurofizjologicznym podłożem psychiki człowieka. Dzięki niemu człowiek potrafi funkcjonować w otoczeniu, regulować z nim swoje stosunki. Chodzi  o to, aby człowiek potrafił funkcjonować prawidłowo. W związku z tym układ nerwowy człowieka powinien charakteryzować się: dużą siłą procesów pobudzenia, równowagą siły procesu pobudzenia i hamowania oraz średnim stopniem ruchliwości obu procesów.             W przypadku wystąpienia zakłóceń, czyli zaburzeń przebiegu procesów nerwowych uniemożliwiona jest regulacja zachowań człowieka. Zakłócenia te wyrażają się w: osłabieniu siły procesu pobudzania i hamowania, zakłóceniu równowagi tych procesów oraz ich ruchliwości. Do zaburzeń dynamiki procesów nerwowych zalicza się m.in. nadpobudliwość psychoruchową. Zdaniem psychopatologów nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi (ADHD) jest to rozwojowo nieuzasadniona nieumiejętność skupienia uwagi, impulsywność, nadpobudliwość ruchowa i emocjonalna, przejawiająca się w kłopotach            z organizacją pracy i jej ukończeniem.

W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że u podłoża nadpobudliwości psychoruchowej leży specyficzny tryb pracy mózgu, który utrudnia dziecku kontrolowanie własnych zachowań  i osłabia zdolność skupienia uwagi.  Przewaga procesu pobudzenia jest u małego dziecka fizjologiczną cechą układu nerwowego. Jednak są dzieci, u których od urodzenia obserwuje się już w okresie niemowlęcym ogromną wrażliwość na bodźce zewnętrzne. Dzieci te z trudem zasypiają, każdy szmer je budzi, są krzykliwe, bardzo uciążliwe dla otoczenia. Nadmierna ruchliwość wzrasta w miarę rozwoju ruchów lokomocyjnych

U dzieci, u których stwierdzono nadpobudliwość psychoruchową zauważono, że może ona obejmować trzy sfery:

  • motoryczną,
  • poznawczą,
  • emocjonalną.

Zwykle objawy nadpobudliwości psychoruchowej  są wyraźnie widoczne już między 5 a 7 rokiem życia, ale bywa, że rodzice zwracają na nie uwagę dopiero, gdy dziecko rozpocznie naukę       w szkole. Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo stwarzają rodzicom i nauczycielom wiele kłopotów swoim zachowaniem. Nauczycielom przeważnie trudno dokonać trafnej oceny przyczyn niewłaściwego zachowania dzieci i popełniają różnego rodzaju błędy wychowawcze. Natomiast niewłaściwe podejście do dzieci nadpobudliwych nasila ich pobudliwość i wzmaga niewłaściwe zachowanie, a ponadto wytwarza postawy lękowo-obronne. Rodzice są również bezradni wobec problemów pojawiających się w wychowaniu dzieci nadpobudliwych. Na ogół starają się bronić dzieci przed nauczycielem, ukrywają swoje kłopoty z dzieckiem, unikają kontaktu z nauczycielem. Jest to niewłaściwa postawa, gdyż w wychowaniu dziecka nadpobudliwego ważna jest współpraca rodziców z nauczycielem, która polega na podjęciu wspólnych kroków w udzielaniu mu pomocy i ujednoliceniu wymagań w stosunku do niego od wczesnego dzieciństwa. Rodzice powinni się jak najczęściej konsultować z nauczycielem, aby zorientować się w tym, jak się dziecko zachowuje w różnych sytuacjach w grupie, jak się bawi z rówieśnikami, jakie jest jego zachowanie w czasie zajęć oraz jak przebiega jego nauka na tle rówieśników. Nauczyciel może skorzystać z doświadczeń rodziców i dowiedzieć się od nich, jak się dziecko zachowuje w domu. Tylko wspólne zaangażowanie rodziców   i nauczycieli w wychowanie dziecka od wczesnego dzieciństwa, przebiegające w dobrych warunkach środowiskowych, a mające na celu zrównoważenie procesów nerwowych, zapobiega powstawaniu poważniejszych zaburzeń rozwoju psychoruchowego.

H. Nartowska twierdzi, że „dziecko przejawiające poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego, wychowywane w nieprawidłowych warunkach środowiskowych, a jednocześnie pozbawione opieki, podlegające rozmaitym, przypadkowym wpływom, ujawnia nasilenie zaburzeń zachowania, które stają się przyczyną konfliktów z otoczeniem. Konflikty te wywołują spontaniczne, często bardzo gwałtowne reakcje dzieci nadpobudliwych, przez nikogo nieregulowane, co utrwala niewłaściwe formy zachowania, wzmagając z kolei tzw. trudności wychowawcze. Stopniowo następuje nieprzystosowanie społeczne tych dzieci, granicząc z wykolejeniem.”

Dorośli wielokrotnie popełniają błędy, myląc dzieci nadpobudliwe z dziećmi ruchliwymi. Sytuacja jest jasna, gdy u dziecka występują objawy nadpobudliwości we wszystkich trzech sferach (ruchowej, emocjonalnej i poznawczej) lub przy znacznym nasileniu nadpobudliwości. Gdy stykamy się zaś z dzieckiem nadpobudliwym tylko w jednej sferze, przy objawach w pozostałych sferach  w mniejszym stopniu nasilonych, trzeba bacznie obserwować dziecko, aby nie popełnić błędu.

Dzieci nadpobudliwe emocjonalnie są bardzo wrażliwe na uwagi i krytyki kierowane pod ich adresem, dlatego szybko się obrażają i często popadają w konflikty z rówieśnikami. W chwilach pobudzenia emocjonalnego trudno jest się porozumieć z dzieckiem nadpobudliwym. Gdy dojdzie do konfliktu dziecka nadpobudliwego  z innym dzieckiem w grupie, to jeśli tylko to możliwe, rozmowę najlepiej odłożyć  na później gdy dziecko się uspokoi. Rozmowa o problemach wychowawczych tylko wtedy może odnieść skutek, gdy prowadzona jest w spokojnej atmosferze, wówczas bowiem dziecko może obiektywnie spojrzeć na sytuację i ją obiektywnie ocenić.

Według H. Nartowskiej ważne jest aby „ od najmłodszych lat dziecka nadpobudliwego regulować jego reakcje emocjonalne poprzez wprowadzanie elementów angażujących funkcje poznawcze, czyli zainteresować go czymś nowym lub skłonić do refleksji poprzez odpowiednie zachowanie dorosłych, np. brak reakcji na wybuch gniewu albo pobudzenie myślenia poprzez racjonalizowanie sytuacji, która wywołała nadmierną reakcję emocjonalną”.

Ważne jest ograniczenie liczby niepotrzebnych bodźców emocjonalnych, a nie chronienie przed wszelkimi bodźcami poprzez ustępliwość, uległość i podporządkowanie się rodziców impulsywnemu dziecku. Należy bowiem nauczyć dzieci radzić sobie w trudnych sytuacjach, w których z reguły narażone są one na działanie negatywnych bodźców, powodujących z kolei to, że wzrasta stan pobudzenia emocjonalnego dzieci nadpobudliwych, a ich czynności stają się zdezorganizowane. Wobec dzieci nadpobudliwych nie należy stosować kar fizycznych ani krzyczeć, ponieważ zwiększa to pobudzenie układu nerwowego oraz utrudnia dzieciom działanie i wykonywanie zadań. Prowadzi to do ogólnego niepokoju dzieci.

Dzieciom nadpobudliwym emocjonalnie nie należy polecać zadań zbyt trudnych, nawet w niewielki sposób przekraczających ich możliwości i wymagających wzmożonej mobilizacji. Trzeba przede wszystkim podejmować wysiłki zmierzające do zachowania ich równowagi emocjonalnej.

Dzieci nadpobudliwe nie umieją regulować swojego tempa pracy. Najczęściej na początku pracują w pośpiechu, po czym szybko się męczą i wykonują swoją pracę niedbale, aby ją jak najszybciej skończyć lub odchodzą nie kończąc jej wcale. Wynik ich pracy często bywa różny. Gdy dziecko rezygnuje z dokończenia zadania należy go zachęcić, pomóc mu, mówić do niego powoli, spokojnym głosem wydawać krótkie i wyraźne polecenia, ale wszystkie w formie ciekawej propozycji.

Dzieci nadaktywne są bardzo chętne do pomocy, mają dużą potrzebę ruchu, więc trzeba je włączyć do pracy w grupie, do pomocy nauczycielowi w organizowaniu zajęć i zabaw, trzeba im powtarzać konkretne funkcje i zadania. Poprzez uczestnictwo w organizowaniu zajęć dzieci te uczą się planowego, spokojnego działania. Natomiast gdy dziecko zasłuży sobie na karę dobry rezultat daje odsunięcie go od wykonywanych funkcji i zadań. Jednak taka forma kary odnosi skutek tylko wtedy, gdy dziecko było pochłonięte jakąś działalnością. W innym wypadku dziecko nadpobudliwe nie poczuje się ukarane, ponieważ pod wpływem działania różnych bodźców szybko znajdzie sobie inne zajęcie i nic nie skłoni go do zastanowienia się nad swoim niewłaściwym zachowaniem.

Aby zaspokoić potrzebę ruchu, a jednocześnie nauczyć dzieci hamowania swojej ruchliwości, nauczyciel powinien przeplatać zajęcia ruchowe zajęciami cichymi, np. zajęciami plastycznymi, słuchaniem bajek czy muzyki, które jednak nie powinny być zbyt długie. Gdy dzieci się niecierpliwią, można skierować ich uwagę na nową postać w bajce, czy nową sytuację, a w trakcie zajęć plastycznych ukierunkować ich uwagę, włączając się do rysowania czy malowania.

W pracy nad dzieckiem nadpobudliwym bardzo pomagają takie cechy życia przedszkolnego jak bardzo regularny tryb życia, stały rozkład dnia, zaplanowany program zajęć oraz konieczność dostosowania się do grupy rówieśniczej. Wychowawcy i rodzice powinni pokazywać dzieciom właściwe sposoby zachowania, uczyć ich ustępować, tłumaczyć, w jaki sposób można dojść do kompromisu. Szczególną wartość ma organizowanie dzieciom zabawy na podwórku i kontrolowanie ich, tak aby dzieci nie tylko biegały. Zabawy bowiem powinny mieć określone zasady, przepisy i reguły postępowania. Czas przebywania na podwórku także nie powinien być zbyt długi, ponieważ dzieci wracają do domu zmęczone, często rozdrażnione i podekscytowane w wyniku czego trudniej im skupić uwagę. Po powrocie z podwórka powinna zapanować w domu spokojna i zgodna atmosfera, przygotowująca dzieci do snu. Trzeba uspokajać dzieci i starać się wyeliminować czynniki, które mogłyby pobudzić dziecko. W porze wieczornej najlepiej czytać dzieciom bajki, urządzać zabawy tematyczne, dziewczynki zająć wyszywankami a chłopców majsterkowaniem. Znakomitym elementem wychowawczym jest wspólna kolacja. Dziecko naśladując dorosłych, uczy się kulturalnego zachowania przy stole. Ważne jest też, aby dzieci nadpobudliwe chodziły spać o jednakowej porze.

Dzieci nadpobudliwe powinny mieć możliwość wykonywania zadań i innych czynności w pogodnej atmosferze, czyli w warunkach zapewniających koncentrację uwagi i możliwość maksymalnej mobilizacji. Należy także zaplanować krótkie przerwy na odpoczynek, pozbawione różnych dodatkowych bodźców np. w postaci włączonego telewizora. Cel zadania, jakie ma dziecko do wykonania, trzeba mu krótko i w sposób zrozumiały wyjaśnić. Wszystko powinno być dostosowane do wieku i możliwości dziecka. Oprócz tego należy usilnie przyzwyczajać i wdrażać dzieci nadpobudliwe do doprowadzania rozpoczętych czynności do końca, gdyż przejawiają one tendencję do szybkiego przerywania wykonywanych zadań i przechodzenia do innych zajęć.

Dzieci nadpobudliwe muszą być stale kontrolowane i kierowane przez dorosłych, trzeba im przypominać o przyjętych na siebie obowiązkach.

H. Spionek wymienia następujące reguły postępowania z dzieckiem nadpobudliwym:

  • regularny tryb życia,
  • odpowiednia liczba oraz stałość godzin snu i odpoczynku,
  • prawidłowe i regularne odżywianie,
  • niezbyt forsowne ćwiczenia fizyczne i sporty,
  • spacery,
  • systematyczne wietrzenie pomieszczeń(gdzie odpoczywa i śpi),
  • unikanie poleceń w okresie wieczornym.

         Koniecznie trzeba zdać sobie sprawę, że dziecko nadpobudliwe wymaga więcej czujności ze strony rodziców i nauczycieli.

Dziecko nadpobudliwe psychoruchowo od najmłodszych lat powinno być wychowywane według jednej, konsekwentnej linii postępowania. Musi żyć w spokojnej atmosferze, kontrola rodziców musi być połączona z wdrażaniem do samodzielności. Kontrolowane przez dorosłych dziecko musi czuć, że zawsze w sytuacjach trudnych może liczyć na ich pomoc. Dziecko wychowywane w takich warunkach ma szansę na prawidłowy rozwój.

 

                  Bibliografia

Nartowska H., Wychowanie dziecka nadpobudliwego, „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1976.

Słownik psychologiczny, red. W. Szewczuk, „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1979.

Spionek H., Zaburzenia psychoruchowego rozwoju dziecka, PWN, Warszawa 1969.

 

            Beata Gebauer

 

 

 

 

 

 

 

OGŁOSZENIE

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PIOSENKI PRZEDSZKOLAKÓW na dzień Babci Dziadka

 

 

 Babciu, droga babciu/dziadku drogi dziadku”   

 

Babciu, droga babciu powiedz mi                                                                                                                                                       

My tupiemy  raz dwa trzy     

Teraz babciu zrób to ty. 

 

Babciu, droga babciu   

powiedz mi czy potrafisz zrobić to co my

My klaszczemy raz dwa trzy  

Teraz babciu zrób to ty.

                                                                                                                                                                                                                                                                      

Dziadku, drogi dziadku powiedz mi

 czy potrafisz zrobić to co my. 

My skaczemy raz dwa trzy                                                                                                                                                              

  teraz dziadku ty to zrób  (2 x)       

                                                                                                                

 

 Dziadku, drogi dziadku powiedz mi,                                                                                                                       

czy potrafisz zrobić to co my.                                                                                                                               

  My całuski damy ci     

teraz dziadku daj nam ty (2 x)

 

 

 

 

„Wesoła Babcia”

 

  1. Moja babcia lubi śpiewać                            2. Moja babcia jest zadbana

 

       Moja babcia lubi grać                                     i ubiera modnie się.

 

     Lubi czytać dobre książki                            chodzi często do fryzjera

 

        A w niedzielę dłużej spać.                           i wspaniale trzyma się.

 

 

 

 Ref  Bo nieprawda, że  to babcie          Ref: Bo nieprawda…

Muszą ciągle w kuchni stać,               

Smażyć placki, jajecznicę                             3. A ja kocham swoją babcię               

I ubrania nasze prać.                                         I pomagam ciągle jej,    

                                                                       chcę by długo była młoda

                                                                     i by żyło się jej lżej 

 

                                                                                                                   

 

 

 

Wspaniały dziadek”

 

Dziadek  jest wspaniały           

  O wszystkich się troszczy     

wybudował domek mały

dla skrzydlatych    gości

                                                                                                                                         

Ref.: Taki jest już dziadek      

że na wszystko znajdzie czas 2 x                                                                                                                                                                                                

    Kiedy słońce świeci  

Bryka razem z nami

wiedzą o tym  wszystkie dzieci

jaki jest kochany                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

Ref.: Taki jest już dziadek nasz…. 2x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"DOLA PARASOLA"

I   Stał parasol koło ściany,                                          II   Wycieraczka rzekła: "Panie,

     przekrzywiony, zapłakany.                                            kiedyż wreszcie pan przestanie".

    chlip, chlip, chlap  (bis)                                                  chlip, chlip, chlap  (bis)

   Nos drewniany wygiął w   rurkę                                      "Gdy pan płakać chce nad sobą,

    a łzy wkoło ciekną ciurkiem.                                           To już na mnie, a nie obok".

       ciap, kap, ciap ( bis)                                                    ciap, kap, ciap ( bis)

 

Ref.:  Chlip, chlip, chlap                                               Ref.:  Chlip, chlip, chlap...

        ciap, kap, ciap ( bis)

 

 

III   Dzisiaj słota, kapuśniaczek,                             IV   W każdą pluchę zawieruchę,

     nie dziwota, że popłaczę".                                    nie ma na mnie nitki suchej

     chlip, chlip, chlap  (bis)                                          chlip, chlip, chlap  (bis)         

    " Nosa wytrzeć też nie mogę                              Potem w kącie stoję co dzień

    muszę płakać na podłogę                                       chciałbym wyjść i przy pogodzie".

      ciap, kap, ciap ( bis)                                                    klap, klap, klap ( bis)

 

 

Ref.:  Chlip, chlip, chlap...                                           Ref.:  Chlip, chlip, chlap...

 

      

 

 

 

 

 

 

"Domowe sprzęty elektryczne"

1. Radio, pralkę czy lodówkę,

często też sokowirówkę,

czy telefon, czy suszarkę,

czasem także zamrażarkę,

sprzęty takie w domu mamy

i z nich chętnie korzystamy.

 

2. Czemu służą, wszyscy wiemy,

trochę o nich opowiemy:

przez telefon rozmawiamy,

w zamrażarce - zamrażamy,

mikser wszystko w mig miksuje,

a odkurzacz- porządkuje.

 

3. Telewizję oglądamy,

radia chętnie też słuchamy,

na kuchence- gotujemy,

a żelazkiem prasujemy,

pralka daje czyste pranie,

aż się miło robi mamie.

 

 

 

"Maluję wielki dom"

I Maluję wielki dom .Ściany ma , okna ma, dach czerwony.

   A przed domem koty dwa, a w ogródku: mama i ja!

 

Ref : Serduszka bija nam jak żywe:  puk, puk,puk,puk.

       Mój dom po prostu jest prawdziwy, bezpiecznie jest tu.

 

II  Nad domem słońce lśni, ptaki dwa lecą gdzieś nad chmurami.

   Tata z bratem w piłkę gra, a w ogródku mama i ja.

 

 

III  Za domem rośnie las, pośród drzew idzie jeż i sarenka.

    Babcia koszyk grzybów ma, a w ogródku mama i ja!

 

IV Już dom gotowy mam! Taki dom duży dom dla rodzinki.

   Dziadek jeszcze niesie psa, a w ogródku mama i ja!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"Popatrzcie na jamniczka"

 

1. Popatrzcie na jamniczka!

    Wyturlał się z koszyczka,

    zaczaił się na babcię

    i porwał babci kapcie.

 

Ref:

      A jak spał, a jak spał,

       taką grzeczną minę miał  (bis)

 

2. Poszarpał chustkę w róże

     i zrobił dwie kałuże,

     i moja nową lalkę

    zaciągną pod wersalkę.

 

Ref: A jak spał...

 

3. A teraz gdzieś ucieka

    i szczeka, szczeka, szczeka.

    Łapiemy więc jamniczka

 

Ref: A jak spał..

 

4. Pod stołem jest  koszyczek

    w koszyczku śpi jamniczek,

      jamniczek sobie śpi,

    jak się zbudzi będzie zły!!!

 

 

 

"Maszerują przedszkolaki"

 

1. Maszerują przedszkolaki: raz, dwa,trzy.(bis)

I dziewczyny i chłopaki raz, dwa, trzy. (bis)

I trzymają się za ręce :raz, dwa, trzy. (bis)

buzie ładnie uśmiechnięte:raz, dwa, trzy. (bis)

 

Ref.: Idziesz ty, idziesz ty,

       idę ja, idę ja,

       idę ja, idziesz ty,

       na raz dwa trzy.

 

2. Idą rzędem przedszkolaki:raz, dwa, trzy. (bis)

W pociąg bawią się dzieciaki:raz, dwa, trzy. (bis)

na stacyjkę zaraz wjadą: fu,fu,fu(bis)

Ciągną wagon z czekoladą: mniam, mniam, mniam.(bis)

 

Ref.: Zjesz ją ty, zjesz ją ty,

        zjem ją ja  , zjem ją ja

        zjem ją ja,zjesz ją ty,

       na raz, dwa, trzy.

 

3. Idą kaczki- przedszkolaczki: kwa,kwa,kwa,.(bis)

     Mają chusty i kubraczki: ha,ha,ha. (bis)

   głośnym kaczym dziobem kłapią: kłap, kłap, kłap. (bis)

   I do wody szybko skaczą : chlap, chlap, chlap.(bis)

 

Ref.: Skaczesz ty, skaczesz ty,

       skaczę ja, skaczę ja

      skaczę ja, skaczesz ty

      na raz dwa trzy.

 

 

 

 

 

 

 

 

"Katechizm polskiego dziecka  " -Władysław Bełza

 

 

 

 

 

-Kto ty jesteś?

 

-Polak mały.

 

-Jaki znak Twój?

 

-Orzeł biały.

 

-Gdzie ty mieszkasz ?

 

-Między swymi.

 

-w jakim kraju?

 

-W polskiej ziemi.

 

-Czym twa ziemia?

 

- Mą ojczyzną.

 

- Czym zdobyta ?

 

- Krwią i blizną.

 

-Czy ją kochasz?

 

- Kocham szczerze.

 

-A w co wierzysz?

 

-W Polskę wierzę.

 

- Coś Ty dla niej?

 

-Wdzięczne dziecię.

 

-Coś jej winien?

 

-Oddać życie.

 

 

 

 

 

 

 

RYMOWANKI

 

Pięciu braci biegnie drogą,

lecz dogonić się nie mogą,

chyba, że się skończy droga,

to brat bratu rękę poda.

 

Jedna deska, dwie deski

nie słuchajcie Tereski.

bo Tereska zła baba,

patrzy na nas jak żaba.

OGŁOSZENIA

 

[ Cookies - info ]Oprogramowanie CMS: DragoN-NogarD © ( www: http://nogard.pl )